घर स्वच्छ कसं ठेवावं? जपानी साधूंची ओसोजी सवय आणि ८ मिनिटांचा होम रिसेट

घर स्वच्छ कसं ठेवावं, हा प्रश्न फक्त साफसफाईचा नसून मनःशांतीचाही आहे. थोडक्यात उत्तर असं: रोज फक्त ८ मिनिटं एका कोपऱ्यावर लक्ष द्या, कारण घर आवरलं की मनावरचा ताणही आपोआप हलका होतो.

👉 असेच उपयोगी व्हिडिओ पाहण्यासाठी मनाचेTalks YouTube चॅनेल नक्की सबस्क्राईब करा.

तुमच्याही बाबतीत असं झालं आहे का? ऑफिसमध्ये डोकं फिरलं, परीक्षेचं टेन्शन आलं किंवा मन अस्वस्थ झालं, की अचानक कपाट आवरावंसं वाटतं. हा योगायोग नाही. यामागे मेंदूचं छोटंसं विज्ञान आहे आणि जपानी साधूंनी ते शेकडो वर्षांपूर्वीच ओळखलं होतं.

टेन्शन आलं की घर आवरावंसं का वाटतं?

आयुष्यातल्या अनेक गोष्टी आपल्या हातात नसतात. नोकरी, पैसे, इतरांचं वागणं यावर आपला ताबा नसतो. पण घरातला एक कप्पा, स्वयंपाकघरातला ओटा किंवा देवघर आपण नक्की आवरू शकतो. ही “मी हे करू शकतो” ची भावना मनाला नियंत्रणाची जाणीव देते आणि चिंता कमी होते.

शिवाय काम पूर्ण झाल्यावर मेंदूत डोपामिन हे आनंदाचं रसायन तयार होतं. म्हणूनच आवरलेल्या कोपऱ्याकडे बघून समाधान वाटतं.

पसारा आपल्या मनावर कसा परिणाम करतो?

डोळ्यांसमोर जितक्या जास्त वस्तू, तितकं मेंदूला जास्त काम. सोफ्यावरचे कपडे, टेबलावरची बिलं, जमिनीवरची खेळणी, प्रत्येक गोष्ट “मला उचल” असं ओरडत असते. त्यामुळे लक्ष विचलित होतं आणि थकवा येतो.

  • सकाळी घाईत चावी किंवा चष्मा सापडत नाही आणि दिवसाची सुरुवातच चिडचिडीने होते.
  • पसारा बघून घरातले एकमेकांना बोल लावतात, त्यामुळे नात्यांमध्ये ताण येतो.
  • अभ्यासाच्या टेबलावर पसारा असेल तर मुलांचं लक्ष लागत नाही.

मनात सतत येणाऱ्या विचारांनी त्रास होत असेल तर आमचा नकारात्मक विचारांपासून दूर राहण्याची सात सूत्रं हा लेखही वाचा.

जपानी साधूंची “ओसोजी” सवय काय आहे?

जपानमधील बौद्ध मंदिरांमध्ये साधू रोज सकाळी ध्यानाइतक्याच श्रद्धेने झाडलोट करतात. या सवयीला “ओसोजी” म्हणतात. त्यांच्यासाठी झाडू मारणं म्हणजे फक्त धूळ काढणं नाही, तर मनातली धूळ झटकणं आहे. हळूहळू, लक्षपूर्वक आणि घाई न करता केलेलं काम हेच त्यांचं ध्यान असतं.

आपणही आपल्या रोजच्या झाडलोटीकडे असंच बघू शकतो. फोन बाजूला ठेवा, एक कप चहा घ्या आणि शांतपणे हात चालवा. त्या १० मिनिटांत मन आपोआप स्थिर होतं.

घर स्वच्छ कसं ठेवावं? ३ सोप्या टिप्स

  1. “एक वस्तू, एक जागा” नियम: वापरून झालेली वस्तू लगेच जागेवर ठेवा. उदाहरणार्थ, ऑफिसमधून आल्यावर चावी, पाकीट आणि बॅग एकाच ठिकाणी ठेवा.
  2. रोज एकच कोपरा: आज देवघर, उद्या कपड्यांचं कपाट, परवा स्वयंपाकघरातला ओटा. सगळं घर एकदम आवरण्याचा ताण घेऊ नका. स्वयंपाकघरातील साफसफाईसाठी हे साफसफाईचे उपाय उपयोगी पडतील.
  3. झोपण्यापूर्वी ५ मिनिटांचा रिसेट: रात्री झोपण्यापूर्वी हॉल आणि ओटा थोडा आवरा. सकाळी स्वच्छ घर बघून दिवस प्रसन्न सुरू होतो.

फक्त ८ मिनिटांचा होम रिसेट आजच करून पाहा

वेळ नाही, ही सर्वात मोठी सबब असते. म्हणून टायमर लावा ८ मिनिटांचा आणि एकच कोपरा निवडा.

  1. पहिली २ मिनिटं: जे कचऱ्यात टाकायचं आहे ते गोळा करा.
  2. पुढची ३ मिनिटं: जागेवर नसलेल्या वस्तू जागेवर ठेवा.
  3. शेवटची ३ मिनिटं: पृष्ठभाग पुसून घ्या आणि एकदा मागे उभं राहून बघा.

तो आवरलेला कोपरा बघून जे समाधान वाटेल, तोच तुमच्या मनाला मिळालेला छोटा विजय आहे. मनाच्या एकूण आरोग्यासाठी मानसिक आरोग्याविषयीचा हा लेख देखील जरूर वाचा.

घर स्वच्छ ठेवण्याच्या सवयी टिकवायच्या कशा?

सुरुवात सोपी असते, पण सातत्य टिकवणं अवघड वाटतं. त्यासाठी काही छोटे उपाय करून पाहा.

  1. सवय दुसऱ्या सवयीला जोडा: सकाळी चहा उकळत असताना ओटा पुसा. दात घासल्यावर बेसिन पुसा. आधीच्या सवयीला जोडलेली नवी सवय लवकर रुजते.
  2. अपेक्षा छोट्या ठेवा: “आज संपूर्ण घर चकाचक करणार” असं ठरवल्यास कंटाळा येतो. “आज फक्त चप्पल स्टँड” असं ठरवा.
  3. नको असलेलं बाहेर काढा: जुन्या औषधांच्या स्ट्रिप्स, तुटकी भांडी, न वापरलेले कपडे महिन्यातून एकदा बाजूला काढा. गरजूंना देऊन टाकल्यास समाधान दुप्पट होतं.
  4. स्वतःचं कौतुक करा: काम झाल्यावर स्वतःलाच “शाब्बास” म्हणा. मेंदूला हे बक्षीस आवडतं आणि तो उद्याही तेच करायला तयार होतो.

उदाहरण: पुण्यातल्या सुनीताताईंचा अनुभव

सुनीताताई नोकरी, मुलांचा अभ्यास आणि घर सांभाळताना कायम दमलेल्या असायच्या. घरभर पसारा बघून त्यांची चिडचिड वाढायची. एका आठवड्यापासून त्यांनी रोज रात्री फक्त ८ मिनिटं हॉल आवरायला सुरुवात केली. दोन आठवड्यांतच सकाळी उठल्यावर त्यांना शांत वाटू लागलं आणि घरातला आरडाओरडाही कमी झाला. मोठा बदल करायला मोठा वेळ लागतोच असं नाही, हेच यातून दिसतं.

लक्षात ठेवा, स्वच्छता ही शिक्षा नाही, तर स्वतःवरच्या प्रेमाची छोटी कृती आहे. ज्या दिवशी मन जड वाटेल, त्या दिवशी फक्त एक ड्रॉवर आवरून पाहा; मनाला हलकं वाटल्याशिवाय राहणार नाही.

घर आणि नातेसंबंध

सगळे मिळून घर आवरलं तर घरातला संवादही सुधारतो. मुलांना खेळणी जागेवर ठेवायला शिकवा, जोडीदाराबरोबर रविवारी अर्धा तास “आवरा-आवर” करा. एकत्र केलेलं काम नातं जवळ आणतं आणि “हे कोण आवरणार?” हा रोजचा वादही कमी होतो.

शेवटी एवढंच लक्षात ठेवा

घर स्वच्छ ठेवणं म्हणजे परफेक्ट घर असणं नव्हे, तर स्वतःसाठी शांत जागा तयार करणं आहे. आजच एक कोपरा निवडा आणि ८ मिनिटं द्या. तुम्हाला घर आवरल्यावर कसं वाटतं? तुमची आवडती साफसफाईची युक्ती खाली कमेंटमध्ये नक्की सांगा, आम्हाला वाचायला आवडेल.


या आणि अशा वैविध्यपूर्ण लेखांचे अपडेट्स मिळविण्यासाठी आमचे फेसबुक पेज मनाचेTalks ला नक्की लाईक करा. आणि लेखांचे अपडेट्स व्हाट्स ऍप वर मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करा / Instagram वर मनाचेTalks ला फॉलो करण्यासाठी येथे क्लिक करा / टेलिग्रामवर संवाद साधण्यासाठी येथे क्लिक करा

सदर लेख अथवा लेखातील कुठल्याही भागाचे छापील, इलेक्ट्रॉनिक माध्यमात परवानगीशिवाय पुनर्मुद्रण किंवा कुठल्याही सोशल मीडियात कॉपी-पेस्ट करून पुनर्लेखन करण्यास सक्त मनाई आहे. याचे उल्लंघन केल्याचे आढळल्यास कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल.

माहिती उपयुक्त वाटल्यास वरती उजव्या कोपऱ्यात दिलेले बटन दाबून हा लेख व्हॉट्सऍप वर आपल्या मित्र मैत्रीणींना पाठवा.

Leave a Comment