बाळाला हुशार कसं बनवायचं? पहिले १००० दिवस महत्त्वाचे, ५ सोपे उपाय

बाळाला हुशार कसं बनवायचं, असा प्रश्न प्रत्येक आई-बाबांना पडतो. उत्तर सोपे आहे: जन्मापासून सुमारे पहिले १००० दिवस (म्हणजे दोन-अडीच वर्षे) बाळाचा मेंदू वेगाने वाढतो. या काळात बाळाशी बोलणे, खेळणे, योग्य आहार आणि भरपूर प्रेम दिले, तर त्याच्या विकासाला चांगला पाया मिळतो. त्यासाठी महागड्या खेळण्यांची गरज नसते.

अशीच उपयुक्त माहिती मिळवण्यासाठी मनाचेTalks चे YouTube चॅनल सब्सक्राइब करा.

पहिले १००० दिवस इतके महत्त्वाचे का?

लहान बाळ दिवसभर झोपते आणि दूध पिते, असे आपल्याला वाटते. पण त्या शांत वेळेत त्याच्या मेंदूत नवीन जोडण्या वेगाने तयार होत असतात. आवाज, चेहरे, स्पर्श आणि भाषा, या सगळ्यातून बाळ शिकते. म्हणूनच या वयातील आपला रोजचा वेळ आणि संवाद सर्वात उपयोगी ठरतो.

बाळाला हुशार बनवण्याच्या ५ सोप्या टिप्स

१. बाळाशी बोला, आणि बाळाला “उत्तर” देण्यासाठी थांबा

बाळ काही आवाज काढते, तेव्हा त्याला प्रतिसाद द्या. मग थांबा आणि त्याला पुन्हा आवाज काढायची संधी द्या. हा “तू बोल, मी थांबतो” असा खेळ बाळाला संवादाची पहिली सवय लावतो आणि त्याला सुरक्षित वाटते. आंघोळ घालताना किंवा भरवताना हळू आवाजात, हसून बोला.

२. स्पष्ट रंगांचे खेळ आणि कार्ड वापरा

अगदी लहान बाळांना काळ्या-पांढऱ्या यांसारख्या ठळक विरोधी रंगाच्या आकृत्या स्पष्ट दिसतात. अशी कार्डे बाळाच्या नजरेच्या टप्प्यात, सुमारे २०-३० सेंटीमीटरवर धरा आणि हळू हलवा. मोबाईलवरील चमकदार, वेगवान व्हिडिओ बाळाला दाखवू नका. लहान बाळांसाठी स्क्रीन टाळणे चांगले.

३. दिवसभर “चालते बोलते समालोचन” करा

बाळ बोलत नसले तरी ते ऐकते आणि शब्द साठवते. आपण जे करतो ते सांगत राहा. उदाहरणार्थ, “आता आपण लाल टोमॅटो कापतोय”, “ही बघ तुझी निळी बाहुली”. भाजी बाजारात, स्वयंपाकघरात, बागेत फिरताना असे बोलल्यास बाळाचा शब्दसंग्रह लवकर वाढतो.

४. वयानुसार योग्य पौष्टिक आहार द्या

पहिले सहा महिने केवळ आईचे दूध पुरेसे असते. सहा महिन्यांनंतर वरचा आहार सुरू करताना अक्रोड आणि बदाम यांसारखे पदार्थ बारीक वाटून (पेस्ट किंवा पूड करून) देता येतात. अक्रोडात ओमेगा-३ असतात, जे मेंदूच्या वाढीसाठी उपयुक्त मानले जातात. अख्खे सुके मेवे बाळाला कधीही देऊ नका; ते घशात अडकण्याचा धोका असतो. कोणत्याही नवीन पदार्थाआधी बालरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या, विशेषतः कुटुंबात ॲलर्जीचा इतिहास असल्यास.

५. पोटावर खेळण्याची वेळ (टमी टाईम) आणि पुरेशी झोप

बाळ जागे असताना आणि तुमच्या देखरेखीखाली दिवसातून काही वेळा, थोडा थोडा वेळ त्याला पोटावर ठेवा. त्यामुळे मान, पाठ आणि हातांचे स्नायू मजबूत होतात. यावेळी बाळासमोर खेळणे ठेवा किंवा त्याच्या डोळ्यांसमोर बसून बोला. बाळाला पुरेशी झोप मिळेल, याचीही काळजी घ्या. झोपताना बाळाला नेहमी पाठीवर झोपवा.

पालकांसाठी महत्त्वाची आठवण

प्रत्येक बाळाचा विकास वेगळ्या वेगाने होतो, म्हणून दुसऱ्या बाळाशी तुलना करू नका. बाळ अपेक्षित वयात हसत, ओळखत किंवा प्रतिसाद देत नसेल, तर बालरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. पुढे मूल मोठे झाल्यावर उपयोगी ठरतील अशा सवयींबद्दल वाचा: मुलांना चांगल्या सवयी कशा लावायच्या आणि मुलांना शिकवण्याच्या पद्धती.

तुमच्या बाळासोबत तुम्ही कोणता खेळ रोज खेळता? प्रतिक्रियांमध्ये नक्की सांगा.

हा लेख सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. बाळाच्या आरोग्य आणि आहाराबाबत डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.


या आणि अशा वैविध्यपूर्ण लेखांचे अपडेट्स मिळविण्यासाठी आमचे फेसबुक पेज मनाचेTalks ला नक्की लाईक करा. आणि लेखांचे अपडेट्स व्हाट्स ऍप वर मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करा / Instagram वर मनाचेTalks ला फॉलो करण्यासाठी येथे क्लिक करा / टेलिग्रामवर संवाद साधण्यासाठी येथे क्लिक करा

सदर लेख अथवा लेखातील कुठल्याही भागाचे छापील, इलेक्ट्रॉनिक माध्यमात परवानगीशिवाय पुनर्मुद्रण किंवा कुठल्याही सोशल मीडियात कॉपी-पेस्ट करून पुनर्लेखन करण्यास सक्त मनाई आहे. याचे उल्लंघन केल्याचे आढळल्यास कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल.

माहिती उपयुक्त वाटल्यास वरती उजव्या कोपऱ्यात दिलेले बटन दाबून हा लेख व्हॉट्सऍप वर आपल्या मित्र मैत्रीणींना पाठवा.

Leave a Comment